Filologia polska

Szyk wyrazów w zdaniu polskim

W typologii lingwistycznej polszczyzna została uznana za język fleksyjny, to znaczy taki, w którym funkcję danego wyrazu w zdaniu wyznacza końcówka deklinacyjna lub koniugacyjna, nie zaś – miejsce w ciągu linearnym. Trafność tej konstatacji można wykazać na kilku prostych przykładach….
Read more

Odmiana nazw pospolitych

Po ustaleniu rodzaju deklinowanego rzeczownika można próbować przypisać mu zbiór końcówek fleksyjnych właściwych danemu paradygmatowi. Operacja taka wiąże się na ogół z wyborem odpowiedniej końcówki spośród dwóch, trzech, czterech (rzadziej pięciu lub sześciu) typowych dla danego przypadka. Wybór ten zależy…
Read more

Pisownia nazw instytucji, urzędów oraz organizacji

Nazwy urzędów, władz, instytucji, szkół, organizacji mogą być jedno- albo (częściej) wielowyrazowe. W ich pisowni obowiązuje zasada rozpoczynania każdego samodzielnego członu od wielkiej litery. Dlatego piszemy: Duma (izba parlamentu w Rosji), Federacja Ruchów Obrony Życia, Instytut Polonistyki Swsowanej Uniwersytetu Warszawskiego,…
Read more

Pisownia tytułów utworów

Najważniejsza zasada pisowni tytułów przeciwstawia tytuły czasopism tytułom książek, filmów i innych utworów. W tytułach czasopism wszystkie wyrazy samodzielne wymagają wielkiej litery, tylko wtedy jednak, gdy tytuł się deklinuje: Gazeta Wyborcza, Nasz Dziennik, Nowa Technika Wojskowa, Pamiętnik Literacki, Pani Domu,…
Read more

Pisownia nazw osobowych i ich odpowiedników

Wielką literą pisze się bezwyjątkowo kilka podgrup nazw osobowych. Są to przede wszystkim imiona i nazwiska ludzi: Jan Kasprowicz, Leopold Staff, Stefan Żeromski, William Shakespeare albo William Szekspir, Lucy Maud Montgomery itd Zasada ta odnosi się również do imion zdrobniałych:…
Read more

Grzeczność językowa

Przez grzeczność językową należy rozumieć stosowanie w kontaktach językowych (przede wszystkim w bezpośredniej rozmowie, ale także w listach czy pismach oficjalnych) takich określeń i sformułowań, które świadczą o życzliwości dla rozmówcy lub innego adresata komunikatu, szacunku dla niego, uwzględnianiu jego…
Read more